بررسی تنوع ژنتیکی چهار رقم زیتون از طریق نشانگرهای ریخت شناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، ایران

2 دانشیار گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، ایران

3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات زیتون، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، ایران

4 دانشجوی دکتری، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، ایران

چکیده

در پژوهش حاضر، به منظور تعیین تنوع ژنتیکی و قرابت چهار رقم زیتون بومی کشور شامل ‘ماری’، ‘زرد’، ‘شنگه’ و ‘روغنی’ در پنج منطقه علی­آباد، طارم، منجیل، گیلوان و جمال­آباد در سال 93-1392 مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند. بین اکثر صفات کمی اختلاف معنی­داری برای ارقام مورد بررسی وجود دارد. بررسی روابط بین صفات مختلف، همبستگی نسبتاً خوبی بین صفات کمی نظیر میزان گوشت، وزن میوه، شاخص شکل میوه و شاخص شکل هسته نشان داد، درحالی­که همبستگی بین صفات کیفی پایین بود. تنها صفت تقارن A میوه با صفات شکل نوک میوه، تقارن A هسته و شکل نوک هسته و سپس صفت شکل نوک میوه با صفت تقارنA  هسته بالاترین میزان همبستگی را داشتند. نتایج حاصل از تجزیه به مؤلفه­های اصلی صفات را در سه مؤلفه دسته­بندی نمود که مجموعاً 93/91 درصد واریانس اولیه را توجیه نمودند و ترسیم نمودار پراکنش دوبعدی حاصل از دو مؤلفه اول توانست تفکیک نسبتاً خوبی از ارقام را به­دست دهد. براساس نتایج حاصل از تجزیه خوشه­ای، شش گروه مجزا به­دست آمدند که رقم ‘ماری’ سه خوشه نزدیک به­هم و رقم ‘زرد’ نیز یکنواختی بالایی نشان داد. رقم ‘شنگه’ دارای بیشترین غیریکنواختی بود و نزدیکی زیادی با رقم ‘روغنی’ داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessment of genetic diversity among four olive cultivars using morphological markers

نویسندگان [English]

  • Mahnaz Nezamivand Chegini 1
  • Habibollah Samizadeh Lahiji 2
  • Mohammad Ramezani Malakroodi 3
  • Mohammad Mohsenzadeh Golfazani 4
1 Former M.Sc. Student, Department of Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Guilan, Iran
2 Associate Professor, Department of Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Guilan, Iran
3 Assistant Professor of Research, Agricultural and Natural Research Center of Guilan, IRAN
4 Ph.D. Student, Department of Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Guilan, Iran
چکیده [English]

In order to study of genetic diversity and similarity among four native olive cultivars including ‘Mari’, ‘Zard’, ‘Shengeh’ and ‘Rowghani’, these cultivars were evaluated in five regions including Ali abad, Gilvan, Tarom, Manjil and Jamal abad at 2012-2013. There was a significant difference among studied individuals. The correlation coefficient analysis among studied traits showed that there was a good correlation among quantitative traits such as flesh, fruit weight, fruit shape and stone shape, while the correlation among qualitative traits was low. The results of PCA earned three components which accounted 91.93 percent. The scatter diagram of individuals based on two first components showed a good distinction for individuals. The cluster analysis separated six distinct groups in which Mari population formed three neighbour groups. ‘Zard’ population also showed high homogeneity, while ‘Shengeh’ showed the most dispersion however it was closely similarity to ‘Rowghani’ population.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cluster Analysis
  • Complete linkage
  • correlation coefficient
  • Principal Component Analysis
1 . ابدالی ا، حسینی مزینانی م، عطایی س، حسینی س م و نقوی م ر (1390) بررسی میزان تنوع در چهار رقم زیتون ایرانی با مطالعه صفات ریخت­شناسیک و نشانگرهای مولکولی RAPD. زیست­شناسی ایران. 24(6): 879-868.

2 . بی­نام (1386) دستورالعمل­های ملی آزمون­های تمایز، یکنواختی و پایداری در زیتون. کارگروه تخصصی زیتون. مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال. 25 ص.

3 . ترک­زبان ب، عطایی س، صبورا ع، عظیمی م و حسینی مزینانی س م (1389) بررسی تنوع برخی ژنوتیپ­های ناشناخته زیتون در کلکسیون ایستگاه تحقیقات طارم با استفاده از مارکرهای ریخت شناسیک. زیست­شناسی ایران. 23(4): 531-520.

4 . دستکار ا، سلیمانی ع، جعفری ح و نقوی م ر (1391) تجزیه تابع تشخیص و خوشه­ای رقم­های زیتون براساس توصیف­نامه IOC. علوم و فنون باغبانی ایران. 13(3): 270-259.

5 . سیستانی ف، رمضان­پور س، سلطانلو ح و سیفی ا (1391) تجزیه خوشه­ای و تجزیه واریانس در ارزیابی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ­های زیتون برای صفات کمی. ویژه­نامه دوازدهمین کنگره ژنتیک ایران. صص. 5-1.

6 . صادقی ح (1381) کاشت، داشت و برداشت زیتون. انتشارات وزارت جهاد کشاورزی. معاونت امور باغبانی. 414 ص.

 

7 . Abdelhamid S, Grati-kamiun N, Marra F and Caruso T (2011) Genetic similarity among Tunisian cultivated olive estimated through SSR markers. Scientia Agricola. 70(1): 33-38.

8 . Bartolini G, Prevost G, Messeri C and Carignani G (1999) Olive cultivar names and synonyms and collections detected in a literature review. Acta Horticulturae. 474: 159-162.

9 . Besnard G and Berville´ A (2000) Multiple origins for Mediterranean olive (Olea europaea L-sspeuropaea) based upon mitochondrial DNA polymorphisms. ComptesRendus de l’Academie des Sciences, Sciences de la Vie – Life Sciences. 323: 173-181.

10 . Besnard G, Khadari B, Baradat P and Berville A (2002) Olea europaea (oleaceae) phylogeography based on chloroplast DNA polymorphism. Theoretical and Applied Genetics. 104: 1353-1361.

11 . Contento A, Ceccarelli M, Gelati M.T, Maggini F, Baldoni L and Cioninin PG (2002) Diversity of Olea genotypes and the origin of cultivated olives. Theoretical and Applied Genetics 104: 1229-1238.

12 . D’Imperio M, Viscosi V, Scarano M-T, D’Andrea M, Zullo BA and Pilla F (2011) Integration between molecular and morphological markers for the exploitation of olive germplasm (Olea europaea). Scientia Horticulturae. 130: 229-240.

13 . Fanizza G (1982) Genetic variability and fruit character association in table olives (Olea europaea). Riv. Ortoflorofruit. 66: 115-120.

14 . Green PS (2002) A revision of Olea L. (Oleaceae). Kew Bulletin. 57: 91-140.

15 . Hosseini- Mazinani SM and Samaee M (2004) Evalution of olive germplasm in Iran on the basis of morphological traits: Assessment of Zard and Roghani cultivars. Acta Hort. 634: 145-151.

16 . Hosseini- Mazinani SM and Samaee M (2004) Multivariate analyses of intra-cultivar variation of a local olive cultivar in the Northern part of Iran using morphological traits. Acta Horticulture. 791: 65-71.

17 . Ibtissem L and Messaoud M (2014) Phenotypic diversity of some olive tree progenies issued from a Tunisian breeding program. European Scientific Journal. 10(6): 292-313.  

18 . International Olive Oil Council [IOOC] (2003) Trade standard applying to olive oil and olive pomace oil. Available at: http://www.internationaloliveoil.org [Accessed Dec. 5, 2003].

19 . Leon L, Martin LM and Rallo L (2004) Phenotypic correlations among agronomic traits in olive progenies. American Society for Horticultural Science. 129(2): 271-276.

20 . Lumaret R, Ouazzani N, Michaud H and Villemur P (1997) Cultivated olive and oleaster: two very closely connected partners of the same species )Olea europea). Evidence from enzyme polymorphism. Bocconea. 7: 39-42.

21 . Milotic A, Setic E, Persuric D, Poljuha D, Sladonja B and Brscic K (2005) Identification and characterization of autochonous olive varieties in Istria (Crotia). Annales. Pp. 251-256.

22 . Mulas M and Deidda P (1998) Domestication of woody plants from Mediterranean maquis to promote crops for mountain lands. ActaHorticulturae. 457: 295-301.

23 . Noormohammadi Z, Hosseini-Mazinani M, Trujillo I, Rallo L, Blaj A and Sadeghizadeh M (2007) Identification and classification of main Iranian olive cultivars using microsatellite markers. Horticultural Science. 42(7): 1545-1550.

24 . Rotondi A and Magli M (1999) Valutazione comparative dellasensibilita a minimetermichecritiche di cultivar di olive della Romagna. Olive & Oil. 1: 48-54.

25 . Rotondi A, Magli M, Riccionlini C and Baldoni L (2003) Morphological and molecular analyses for the characterization of a group of Italian olive cultivars. Euphytica. 132: 129-137.

26 . Rouppevander Voort JN, Van Eck AM, Draaistravan J, Zandvoort PM, Jacobsen E and Bakker K (1998) An online catalogue of AFLP markers covering the potato genome. Molecular Breeding. 4: 73-77.

27 . U.P.O.V. (1985) Principes directeurs pour la conduit de lexamen des carateres distinctifs, de I’homogeneite et de la stabilite de I’ Olivier Olea europaea L. Union international pour la protection des Obtentions Vegetales (UPOV). 21p.

28 . Zohary D and Spiegel-Roy P (1975) Beginning of fruit growing in the old world. Science. 187: 319-327.