دانشگاه تهران به نژادی گیاهان زراعی و باغی 2383-3122 4 1 2019 05 22 Multivariate analysis of the grain yield and related traits in spring rapeseed تجزیه‌وتحلیل‌های آماری چندمتغیره صفات وابسته به عملکرد دانه در ارقام کلزای بهاره 91 103 72315 FA محمد مرادی گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران مهدی سلطانیحویزه گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Journal Article 2016 07 09 This experiment was conducted to investigate the identify traits explaining yield variation, recognize relationships between traits and classify accessions in spring rapeseed, at Dezful, Khozestan Province Iran,  in the agricultural year in 2015–2016. A randomized complete block design with four replications was used. The results of stepwise regression analysis revealed that 1000-grain weight, number of pods per plant, HI and days to maturity significantly had more important effects respectively on seed yield. The results of path analysis indicated that the number of grain per pod and 1000-grain weight had the largest direct effects on the grain yield. According to the results of the principal component analysis, PC1 was moderately correlated with number of seeds per pod, 1000-seed weight and seed yield. PC2 was moderately correlated with days to flowering, days to maturity and plant height. The results of factor analysis exhibited two factors including sink factor (number of seeds per pod, 1000-seed weight and seed yield) and fixed capital factor (phonological traits). It seems that its seams possible to use their traits as a selection criteria in breeding programs for improve seed yield of spring rapeseed cultivars. using WARD method cluster analysis revealed five groups and there was highest genetic distance between 1 and 5 groups, thus predict that hybridization of between 1 and 5 groups could provide best hybrids and supply a desirable genetic diversity in segregated generations for breeding programs. به‌منظور بررسی صفات مؤثر بر عملکرد و نیز تعیین عوامل پنهانی دخیل در ایجاد تنوع و دسته‌بندی ژنوتیپ‌های کلزای بهاره (<em>Brassica</em><em> napus</em> L.) آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 17 ژنوتیپ در ٤ تکرار در سال زراعی 1395-1394 در مزرعه‌ای در صفی‌آباد واقع در شهرستان دزفول اجرا گردید. نتایج ضرایب هم‌بستگی نشان داد که عملکرد دانه با وزن هزاردانه و تعداد دانه در غلاف بیشترین هم‌بستگی مثبت را داشت و در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار بود. انجام رگرسیون مرحله‌ای برای کلیه صفات نشان‌دهنده اهمیت و نقش تعیین‌کننده صفات وزن هزاردانه، تعداد دانه در غلاف، شاخص برداشت و تعداد روز تا رسیدگی بر عملکرد ژنوتیپ‌ها بود. نتایج تجزیه مسیر نشان داد که صفات تعداد دانه در غلاف و وزن هزاردانه بیشترین اثر مستقیم مثبت را بر عملکرد دانه دارا بودند. نتایج تجزیه به مؤلفه‌های اصلی نشان داد که صفات تعداد دانه در غلاف، وزن هزاردانه، شاخص برداشت و عملکرد دانه بیشترین هم‌بستگی را با مؤلفه اول و صفات تعداد روز تا رسیدگی، تعداد روز تا گل‌دهی و طول دوره گل‌دهی بیشترین هم‌بستگی را با مؤلفه دوم داشتند. با انجام تجزیه‌وتحلیل عامل‌ها، دو عامل مهم شناسایی شدند که عامل اول «صفات مرتبط با عملکرد و یا عامل مقصد فیزیولوژیک» و عامل دوم عامل «رشد رویشی» تعیین گردید. بنابراین امکان استفاده از این صفات در برنامه‌های اصلاحی برای بهبود عملکرد دانه ارقام بهاره کلزا به‌عنوان معیار انتخاب وجود دارد. تجزیۀ خوشه‌ای به‌روش وارد، ژنوتیپ‌ها را در 5 گروه قرارداد و بیشترین فاصلۀ ژنتیکی بین ژنوتیپ‌های گروه 1 و 5 مشاهده شد. بنابراین، پیش‌بینی می‌شود که تلاقی ژنوتیپ‌های گروه 1 و 5 بهترین دو رگ‌ها را ایجاد و در نسل‌های در حال تفرق تنوع مطلوبی برای برنامه‌های بهنژادی فراهم کند. https://jacb.ut.ac.ir/article_72315_1f6a55021718cbf1d3ddb6fcbaf7d693.pdf