دانشگاه تهران به نژادی گیاهان زراعی و باغی 2383-3122 4 1 2019 05 22 The assessment and feasibility of breeding study in Iris persica by gamma-ray دزیابی و امکان‌سنجی اصلاح زنبق ایرانی با استفاده از پرتو گاما 75 89 72314 FA سمیه جزقاسمی دانشجوی سابق دکتری باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران ولی ربیعی دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران Journal Article 2016 02 27 The effect of gamma rays was studied on the feasibility of breeding the Iris persica L. The experimental design was a randomized complete block design with 4 replications in a farm located in the Khorramdarreh city and Biotechnology Institute of Zanjan since 2012 to 2014 years. In this experiment, were investigated the morphological, physiological, biochemical and cytogenetic changes. LD50 were determined 15 Gy for Iris persica plant and 22Gy for pollen grain. Increase physical mutagen dose of5 Gy of gamma radiation was to cause morphological changes in the plant, flowers were opened 12days earlier than control, and the tendency towards were higher bright blue flowers compared to other treatments and control (white flowers).Also in this treatment was observed petals a significant increase in the accumulation of anthocyanins and total flavonoids. With the increasein gamma radiationto25 Gy was observed the significant decrease in morphological characteristics, But by increasing the dose of physical mutagen, a significant increase was observed in the accumulation of carotenoids in the petals, total chlorophyll, proline, carbohydrate and polyphenol oxidase activity, also, by increasing the dose of gamma rays observed a significant reduction in the length of chromosome and significantly lower the percentage of TF, and were increase the percentage of abnormal chromosomes, and chromosomal abnormality were observed includes Bridge and Isolated. According to the results, 5 Gy dose had significant effect to breeding Iris persica and can be considered for revision and plant breeding. جهت دزیابی و امکان‌سنجی اصلاح زنبق ایرانی Iris persica با استفاده از موتاژن فیزیکی پرتو گاما، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در 4 تکرار در مزرعه‌ای واقع در شهرستان خرمدره و پژوهشکده زیست‌فناوری زنجان، طی سال‌های 1391 تا 1393 انجام گرفت و تغییرات مرفولوژیکی، فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و سیتوژنتیکی بررسی گردید. LD50 برای گیاه زنبق ایرانی 15 گری و برای دانههای گرده آن 22 گری تعیین شد. افزایش دز موتاژن فیزیکی پرتوگاما تا 5 گری سبب تغییرات مرفولوژیکی در گیاه شد، گلها نسبت به شاهد 12 روز زودتر باز شدند و میزان تمایل گلها به سمت رنگ آبی روشن نسبت به سایر تیمارها و شاهد (گلهای سفیدرنگ) بیشتر بود. هم‌چنین در این تیمار افزایش معنیداری در میزان تجمع آنتوسیانین و فلاونوئید کل در گلبرگها مشاهده گردید. با افزایش در پرتو گاما تا 25 گری کاهش معنیداری در ویژگیهای مورفولوژیکی و افزایش معنیداری در تجمع کارتنوئید در گلبرگها، کلروفیل کل، پرولین، کربوهیدرات کل و فعالیت پلی‌فنل‌اکسیداز مشاهده گردید. هم‌چنین با افزایش دز پرتوگاما کاهش معنیداری در طول کروموزومها و شاخص درصد شکل کلی کروموزومها مشاهده و درصد کروموزومهای غیر نرمال بیشتر شد و اختلالات کروموزومی شامل Bridge و Isolated مشاهده گردید. با توجه به نتایج حاصل دز 5 گری تأثیر معنیداری در جهت تغییر رنگ در گونه زنبق پرسیکا داشته و میتواند جهت کارهای اصلاحی مربوط به تغییر رنگ و بهنژادی این گیاه موردتوجه قرار گیرد. توصیه میگردد که دزهای پایین‌تر از 5 گری جهت اصلاح زنبق گونه پرسیکا مدنظر قرار گیرد.

https://jacb.ut.ac.ir/article_72314_0ce848ab5616a902a891c9f516a414aa.pdf