دانشگاه تهران به نژادی گیاهان زراعی و باغی 2383-3122 4 1 2019 05 22 Study of morphological diversity and relationships among traits in some long-day morphotypes of Iranian onion (Allium cepa L.) landraces بررسی تنوع مورفولوژیکی و روابط بین صفات در تعدادی از مورفوتیپ‌های روزبلند توده-های بومی پیاز ایران 61 74 72313 FA علی موسوی زاده استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی، ایران Journal Article 2016 04 28 Assessment of genetic diversity and identification of important traits in a population is a basic pre-requisite for the choice of parents in breeding programme. Therefore, in order to study of genetic diversity in some Iranian onion morphotypes and using its results in breeding programs, seeds of 23 morphotypes were planted using a randomized complete block design with three replications in East Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center in 2010 and 2011. Combined analysis of variance indicated that there were great diversity among morphotypes for the studied traits. Cluster analysis, using ward’s method, grouped the morphotypes into three groups. Grouping based on morphological traits showed relative correspondence between genetic diversity and geographical pattern. In principal component analysis, the first three principal components accounted 79.70% of the total phenotypic variation. Morphotypes with higher values for the first component, would have higher yield and the morphotypes with lower values for the second component, would have higher quality. Morphotypes with higher values for the third component also would have higher dry matter percentage. Path analysis showed that bulb length had the largest significant positive direct effect (0.6) on bulb mean weight. Direct effect of bulb diameter was also significaint on bulb mean weight (0.22). The highest indirect effect of leaf length via bulb length was 0.55. Therefore, selection of plants with higher leaf length and higher bulb length and diameter could be more useful in breeding for increased yield in these population. ‘Qirmiz Rey-2’ and  and ‘Gogan-2 pomegranate shaped qirmiz Azarshahr’ were superior morphotypes of this experiment. Due to the low percentage of dry matter, the morphotypes under study are not suitable for processing industry but suitable for fresh-market. برآورد تنوع ژنتیکی در یک جمعیت و شناسایی صفات مهم پیش‌شرط اساسی برای انتخاب والدین در یک برنامه اصلاحی است. بنابراین به‌منظور بررسی تنوع ژنتیکی مورفوتیپ­های توده­های بومی پیاز ایران و استفاده از نتایج آن در برنامه­های به نژادی، بذر 23 مورفوتیپ در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان‌شرقی طی سال­های زراعی 1389 و 1390 کشت شدند. نتایج تجزیه واریانس مرکب بیانگر وجود تنوع بسیار زیاد میان مورفوتیپ­های موردمطالعه ازنظر صفات موردبررسی بود. تجزیه خوشه­ای به‌روش وارد، مورفوتیپ­های موردمطالعه را در سه گروه قرار داد. گروه‌بندی براساس صفات مورفولوژیک با الگوی تنوع جغرافیایی مورفوتیپ­ها نسبتاً مطابقت داشت. در تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، سه مؤلفه اول 70/79 درصد تنوع فنوتیپی داده­ها را تبیین کردند. مورفوتیپ­های با مؤلفه اول بیشتر دارای عملکرد بالاتر بوده و مورفوتیپ­های با مؤلفه دوم کمتر، کیفیت بیشتر خواهند داشت. مورفوتیپ­هایی با مؤلفه سوم بیشتر نیز دارای درصد ماده خشک بیشتر خواهند بود. تجزیه علیت نشان داد که طول پیاز بیشترین اثر مستقیم مثبت معنی­دار (6/0) را بر متوسط وزن سوخ داشت. اثر مستقیم قطر پیاز بر متوسط وزن سوخ نیز معنی‌دار بود (22/0). بیشترین اثر غیرمستقیم طول برگ از طریق طول پیاز اعمال شد (55/0). بنابراین گزینش بوته­هایی با طول برگ بیشتر و دارای طول و قطر پیاز بیشتر می­تواند در اصلاح برای افزایش عملکرد در این جمعیت­ها مفید باشد. قرمز ری 2 و قرمز آذرشهر اناری شکل گوگان 2 از مورفوتیپ­های برتر این مطالعه بودند. با توجه به پایین بودن میزان درصد ماده خشک در مورفوتیپ­های موردبررسی، این مورفوتیپ­ها برای استفاده در صنایع فرآوری مناسب نبوده و مصرف تازه‌خوری دارند. https://jacb.ut.ac.ir/article_72313_4a24b89e88a68c5813d072c7116b1ff7.pdf