دانشگاه تهران به نژادی گیاهان زراعی و باغی 2383-3122 4 1 2019 05 22 In vitro polyploidy induction by colchicine in Poinssetia القای درون‌شیشه‌ای پلی پلوییدی با استفاده از کلشی‌سین در بنت‌القنسول 35 47 72311 FA ژیلا مهر ثمرین کارشناس ارشد اصلاح گیاهان باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران مریم نوروزی استادیار، گروه باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران مصطفی عرب استادیار، گروه باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران شیرین دیانتی دیلمی استادیار، گروه باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران سینا خلیلی کارشناس ارشد اصلاح گیاهان باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران Journal Article 2016 02 21 In this experiment the mitotic inhibitore colchicine was evaluated for tetraploid induction of Poinssetia (<em>Euphorbia pulcherrima </em>var<em>. pendora red). </em>The regenerated shoot tip explants were induced with 0.00, 0.02, 0.05, 0.1, 0.2, 0.5 and 1% (­w/v) concentrations of colchicine for 6, 12 and 20 hours, respectively. The most effective treatment was 0.1% colchicine for 12 hours with polyploidy induction rate of 33.0%. The stomata size of tetraploids (18.23× 5.37μm) was significantly larger than that of diploids (12.1× 4.31 μm) but the stomata density of tetraploids (14.89 mm² ) was significantly lower than that of diploids (23.10 mm²). Compared with diploids, tetraploids had thicker, wider, shorter, rougher and deeper-colorful leaves, fewer roots, shorter shoots and slower growth. Control plants that were considered as diploid  plants showed 2n = 2x =28 chromosome number whereas treated plants with 1 ­w/v % and 6 hours colchicine, showed doubled the number of chromosomes (2n = 4x = 56) who were identified as tetraploid plants. The leaf and the stoma characteristics and chromosome counting could be regarded as helpful indexes to identify colchicine-induced tetraploids in <em>Poinssetia.</em> در این آزمایش مهارکننده میتوزی کلشی­سین برای القای تتراپلوییدی در گیاه زینتی بنت­القنسول (<em>Euphorbia</em><em>pulcherrima</em>) رقم Pandora redاستفاده شد. تیمار کلشی‌سین روی نوک شاخساره در شرایط درون‌شیشه­ای انجام گرفت و ریزنمونه‌ها با غلظت­های 00/0، 02/0، 05/0، 1/0، 2/0، 5/0 و 1 درصد (وزنی به حجمی) کلشی­سین، در سه بازه زمانی 6، 12 و 20 ساعته مورد تیمار قرار گرفتند. زنده‌مانی ریز نمونه‌ها پس از تیمار با کلشی‌سین با غلظت و مدت‌زمان تیمار ارتباط داشت و غلظت‌های بالاتر و مدت‌زمان طولانی­تر منجر به کاهش نرخ زنده­مانی و افزایش مرگ‌ومیر شد، به‌طوری‌که ریز نمونه‌ها در تیمار فاقد کلشی‌سین و غلظت­ بالای کلشی‌سین (1%) به‌مدت 20 ساعت کمترین درصد زنده­مانی (0%) را داشتند. گیاهان شاهد در بنت‌القنسول که به‌عنوان دیپلوییدلویید درنظر گرفته شدند عدد کروموزومی برابر 28n= 2x=2 نشان دادند درحالی‌که گیاهان تیمارشده با غلظت 1 درصد وزنی به حجمی و زمان 6 ساعت کلشی‌سین، دارای سلول­هایی با تعداد کروموزوم دو برابر شده (2n=4x=56) بودند که به‌عنوان گیاهان تتراپلوییدلویید معرفی شدند. مؤثرترین تیمار القای پلی­پلوییدلوییدی با غلظت 1 درصد وزنی به حجمی کلشی‌سین و مدت‌زمان 6 ساعت و با نرخ القای 33% به‌دست آمد. میانگین اندازه سلول‌های روزنه در گیاهان تتراپلوییدلویید (μm 37/5×23/18) به‌صورت معناداری از گیاهان دیپلوییدلویید (μm 31/4×1/12) بزرگ‌تر است اما تراکم سلول‌های روزنه در گیاهان تتراپلوییدلویید (89/14 روزنه در میلی‌مترمربع) به‌صورت معناداری کمتر از گیاهان دیپلوییدلویید (10/23 روزنه در میلی‌مترمربع) مشاهده گردید. در تیمار 1 درصد وزنی به حجمی و زمان 6 ساعت، گیاه دارای سیستم ریشه­ای کوچک‌تر و رشد آهسته­تر و ارتفاع گیاه کمتر بود. تغییر در تعداد و تراکم روزنه­ها و تغییر در عدد کروموزومی گیاهان تیمارشده شاخصه‌ای مهمی در شناسایی گیاهان تتراپلوییدلویید القا شده توسط کلشی­سین می­باشند. https://jacb.ut.ac.ir/article_72311_ebd8b05c124448dead9316aa7791f1f9.pdf